• ସୂର୍ଯ୍ୟସ୍ନାତା ଦାସ

ଇସଲାମରେ ଇଚ୍ଛାପତ୍ର



ନିଜ ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ଇଚ୍ଛାପତ୍ର ଦ୍ଵାରା ନିଜ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଚିହ୍ନିତ କରି ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ନିଜ ସମ୍ପତ୍ତିର ନିର୍ଗମନ କରାଇପାରିବାର ଅଧିକାର ମୁସଲିମ ଆଇନରେ ରହିଛି,ଯାହାକୁ "ୱିଲ" ବା ଆରବିକ ଭାଷାରେ "ଓ୍ବାସିୟତ୍" କୁହାଯାଇଥାଏ।ଇସଲାମିକ୍ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ତାହାର ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତିର ଦେବା ପାଇଁ ଉଇଲ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବନାହିଁ।ଯଦି ଇଚ୍ଛାପତ୍ରରେ ସମ୍ପତ୍ତିର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶରୁ ଅଧିକ କାହାକୁ ଦେବାପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରାଯାଏ, ତେବେ ସେଥିପାଇଁ ଆଇନଗତ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀଙ୍କ ସହମତି ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଅଟେ ।


ମୁସଲିମ ନିୟମ ଇଚ୍ଛାପତ୍ରର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ପାଇଁ କୈାଣସି ଆନୁଷ୍ଠାନିକତାର ଉଲ୍ଲେଖ କରିନାହିଁ।ଏକ ଇଚ୍ଛାକୁ ବୈଧ କରିବାରେ ଲିଗେଟରଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ ।ଏହା ଉଭୟ ମୌଖିକ ଭାବରେ କିମ୍ବା ଲିଖିତ ଭାବରେ କରାଯାଇପାରିବ ।ଯେତେବେଳେ ଏହା ଲିଖିତ ଭାବେ ହୋଇଥାଏ,ଏହାକୁ "ୱସୀୟତନାମା" କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଏଥିରେ ଲିଗେଟରଙ୍କ ଦସ୍ତଖତ କିମ୍ବା ସାକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରମାଣ ଉଲ୍ଲେଖ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇନଥାଏ ।


ଏକ ବୈଧ ଇଚ୍ଛାର ଆବଶ୍ୟକତା -


ନିମ୍ନ କିଛି ଆବଶ୍ୟକତାର ପୂରଣ ହେବାପରେ ହିଁ ଏକ ଇଚ୍ଛାପତ୍ର ବା ଓ୍ବାସିଅତକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୁଏ ।


୧.ଯିଏ ଇଚ୍ଛାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରେ ତାଙ୍କୁ ‘ଲିଗେଟର୍’ ବା ‘ପରୀକ୍ଷକ’ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ସେ ‘ଲିଗେଟି’ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା।ଏକ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଲିଗେଟର୍ ଏବଂ ଲିଗେଟି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଉପଯୁକ୍ତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।ଇଚ୍ଛାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମୟରେ ଲିଗେଟର୍ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଭାରତୀୟ ସାବାଳକତା ଆଇନ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ ମେଜରିଟି ଆକ୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ସାବାଳକତା ହାସଲ କରିଥିବା ଉଚିତ । ନାବାଳିକ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିବା ଯେକୌଣସି ଇଚ୍ଛା ଶୂନ୍ୟ ବୋଲି ଧରାଯାଏ ଏବଂ ସେ ସାବାଳକ ହୋଇ ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ ନକରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ସ୍ଥଗିତ ହୁଏ।


୨. ଉଭୟଙ୍କର ମୁକ୍ତ ସମ୍ମତି ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ।ଏକ ଇଚ୍ଛା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାବେଳେ, ଲିଗେଟରଙ୍କ ମୁକ୍ତ ସମ୍ମତି ରହିବା ଅନିର୍ବାର୍ଯ୍ୟ,ଅନ୍ୟଥା ଏହାକୁ ଶୂନ୍ୟ ବୋଲି ଧରାଯାଇଥାଏ। ପରଦାନାଶିନ୍ ମହିଳାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ମୁକ୍ତ ସମ୍ମତି ଥିବା ସତ୍ତ୍ବେ ଏହା ଉତ୍ତରାଧିକାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରମାଣ କରିବାକୁ ପଡିଥାଏ।ତେବେ କେବଳ ଲିଗେଟର ବା ଇଚ୍ଛାପତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣଙ୍କର ନୁହେଁ ବରଂ ଲିଗେଟି ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ କରାଯାଇଛି,ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତି ନେବାପାଇଁ ସମ୍ମତି ଥିବା ଆବଶ୍ୟକ।


୩.ମୁସଲିମ ନିୟମରେ ବ୍ୟକ୍ତ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ହେବା ଉଚିତ୍।ଯଦି ଇଚ୍ଛା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ସମୟରେ ଜଣେ ଲିଗାଟର୍ ମୁସଲମାନ ତେବେ କେବଳ ଇଚ୍ଛା କେବଳ ମୁସଲିମ୍ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେବ ।ପୁନଶ୍ଚ ମୁସଲିମ ଧର୍ମର ସୁନ୍ନି ଓ ଶିଆର ଭାଗ ମଧ୍ୟରୁ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣଙ୍କ ଯେଉଁ ଭାଗରେ ହୋଇଥିବେ,ତାଙ୍କ ଉପରେ ସେହି ଭାଗର ନିୟମ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହେବ।ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ବିବାହ ଅଧିନିୟମ, ୧୯୫୪ ଅନୁଯାୟୀ ବିବାହ କରିଥିବା ଜଣେ ମୁସଲମାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଇଚ୍ଛାପତ୍ରଟି ମୁସଲିମ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆଇନ ସ୍ଥାନରେ ଭାରତୀୟ ଉତ୍ତରାଧିକାର ଅଧିନିୟମ, ୧୯୨୫ ଅନୁଯାୟୀ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହେବ ।


୪.ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଏହିପରି ଅନୁଦାନ ନେବାକୁ ଅର୍ଥାତ୍ ଟେଷ୍ଟିମେଣ୍ଟାରି ଅଧିକାର ନେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହେବା ଜରୁରୀ ଓ ଲିଗେଟରଙ୍କର ଉକ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଅଧିକାର ଥିବା ଆବଶ୍ୟକ।


୫.ଯେଉଁ ସମ୍ପତ୍ତି ଲିଗେଟରକୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି, ତାହା ଏକ ଇଚ୍ଛା ପତ୍ର ଦ୍ଵାରା ଦାନ ହେବା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।

ଇଚ୍ଛାପତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସମୟରେ ମନର ସୁସ୍ଥତାକୁ ଖୁବ ମହତ୍ତ୍ଵ ଦିଆଯାଇଥାଏ।ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଯେ, ଜଣେ ଲିଗେଟର୍ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ତାହାର ଆଇନଗତ ପରିଣାମ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଦକ୍ଷ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।ଯଦି ଏହା ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମୟରେ ସେ ମାନସିକ ଅକ୍ଷମତାରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ, ତେବେ ୱିଲ ଶୂନ୍ୟ ଘୋଷିତ ହୁଏ।ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଇଚ୍ଛାକୁ ଶିଆ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶୂନ୍ୟ ବୋଲି ଧରାଯାଏ ।


କିଏ ଏକ ଇଚ୍ଛାପତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ସମ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରିବ?


ମୁସଲିମ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଲିଙ୍ଗ, ବୟସ, ଧର୍ମ ନିର୍ବିଶେଷରେ ଯେକୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଯେପରିକି ମୁସଲମାନ, ଅଣ-ମୁସଲମାନ, ପାଗଳ, ନାବାଳକ, ନିଜ ମାତୃ ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଶିଶୁ ଇତ୍ୟାଦି ଏକ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହୋଇପାରନ୍ତି । ଇସଲାମ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ମାତୃ ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଶିଶୁ ଜଣେ ଦକ୍ଷ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହୋଇପାରିବ ମାତ୍ର ଏଥିପାଇଁ, ସୁନ୍ନି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ୱିଲ୍ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବାର ଦିନଠାରୁ ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଜୀବନ୍ତ ଭାବେ ଜନ୍ମ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ,ଯାହା ଶିଆ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦଶମାସ ହୋଇଥାଏ ।


ସୁନ୍ନି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟମୂଳକ କିମ୍ବା ଅଜାଣତରେ ଜଣେ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଯଦି ଲିଗେଟରଙ୍କର ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ଘଟାଇଥାଏ, ସେ ଇଚ୍ଛାପତ୍ର ଅନୁସାରେ ସମ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ଅଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଥାଏ।ମାତ୍ର ଶିଆ ଭାଗ ଅନୁସାରେ ଯଦି ହତ୍ୟାଟି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟମୂଳକ ଭାବରେ କରାଯାଇନଥିବ,ତେବେ ସେ ସମ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଯିବ।


ବେଳେବେଳେ, ଲେଗେଟର୍ ଇଚ୍ଛା ପତ୍ରରେ ଏକାଧିକ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀଙ୍କୁ ସମ୍ପତ୍ତି ହସ୍ତାନ୍ତରଣ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରିଥାଏ। ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ମିଳିତ ଭାବରେ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟାଯିବ।ଯଦି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀଙ୍କ ଭାଗ ସୂଚୀତ ହୋଇଥିବ,ତେବେ ସେହି ଅନୁସାରେ ବଣ୍ଟାଯିବ ଏବଂ ନହୋଇଥିବା ସ୍ଥଳେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସମ୍ପତ୍ତିର ସମାନ ଭାଗ ହେବ।

ଏହା ବ୍ୟତିରକେ ମୁସଲିମ ଆଇନ୍ ଥରେ ଇଚ୍ଛା ପତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଗଲା ପରେ ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟାହାର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକାର ଦିଏ।ଲିଗେଟର ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କୌଣସି ଅଂଶକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିପାରିବେ ଏବଂ କିଛି ଅଧିକ ଯୋଗ କରିପାରିବେ ।ଏହାଛଡା, ଲିଗେଟର୍ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଇଙ୍ଗିତ ସୂଚକ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିଥାଏ। ଉଦାହରଣସ୍ଵରୂପ ଯଦି ଜଣେ ଲିଗେଟର୍ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଜମି ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ୱିଲ୍ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରନ୍ତି ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ସେହି ଜମିକୁ ବିକ୍ରୟ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଉପହାର ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ଏହାର ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଇଚ୍ଛାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଗଲା ବୋଲି କୁହାଯିବ,କାରଣ ସେ ଜମି ଆଉ ଲିଗେଟି ଦ୍ଵାରା ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ।

Our Recent Posts